Πέμπτη, 24 Μαρτίου 2016

Altitude Training Mask: Μύθος ή Αλήθεια;


Μία από τις συνήθειες που έχω ως strength & conditioning coach είναι να συζητώ με τους αθλητές μου διάφορα προπονητικά και μη θέματα ώστε να μπορώ να κατανοήσω τους προβληματισμούς τους. 

Σε μία τέτοια τηλεφωνική συζήτηση με έναν αθλητή μου, ερωτήθηκα αν η γνωστή σε όλους altitude ή ventilatory training mask, που χρησιμοποιούν τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι αθλητές σε διάφορα σπορ, κάνει τελικά τη δουλειά για την οποία έχει κατασκευαστεί. 

Αν και μου ήρθε μία απάντηση αμέσως, με βάση τις γνώσεις μου στη φυσιολογία, εντούτοις προτίμησα να μην δώσω απάντηση χωρίς να μπορώ να την τεκμηριώσω. Και έτσι ξεκίνησε η γνωστή βουτιά στις ιντερνετικές βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων.

Λοιπόν, Λευτέρη “Mr.X” Χαχαμίδη τώρα μπορώ να σου δώσω την απάντηση που ήθελες και μάλιστα με πολύ φρέσκα δεδομένα μέσα από τα αποτελέσματα μελετών που δημοσιεύτηκαν το 2016.


O Granados (2016) σε μελέτη του προσπάθησε να βρει κατά πόσο ή όχι η πολυδιαφημιζόμενη μάσκα λειτουργεί σε δύο διαφορετικές συνθήκες, αναλυτικότερα: 

Χαρακτηριστικά δείγματος:
  • 10 αθλητικά δραστήριοι άνδρες
  • Ηλικίας: 25± 2 yrs
  • Βάρους: 79.9± 3.7 kg
  • Ύψους: 177±2 cm
  • VO2max: 53.4± 5.1 ml*kg-1*min-1

Προπονητική Διαδικασία:

Άσκηση στο 60% VO2max σε ελεγχόμενες συνθήκες εργαστηρίου (Θερμοκρασία 20-22 C, 10-20% Υγρασία περιβάλλοντος). 

Η μάσκα (training mask v2.0; LLC; Cadillac, MI, USA) ελέγχθηκε σε τρεις διαφορετικές συνθήκες, 9Κ (9000ft), 15Κ (15000ft) & sham (3500ft προσομοίωση υψομέτρου όμοιου με του εργαστήριου στο οποίο έγιναν οι μετρήσεις; Canyon, TX, USA, 3543ft)

Αποτελέσματα:

Η χρήση της μάσκας προκάλεσε και στις 2 συνθήκες (9K & 15K)

  • Mείωση στον πνευμονικό αερισμό (VE) κατά 20L/min 
  • Μείωση στον αναπνευστικό ρυθμό (RR) κατά 10b/min
  • Aύξηση στον όγκο εισπνεόμενου αέρα (VT) κατά 250ml
  • Μείωση του εμπνεόμενου Οξυγόνου (FEO2) 
  • Αύξηση του εμπνεόμενου διοξειδίου του άνθρακα (FECO2) πάνω από την συνθήκη Sham και για τις δύο συνθήκες της μάσκας (9Κ & 15Κ)
  • Η πρόσληψη Οξυγόνου (VO2) δεν διέφερε μεταξύ των συνθηκών, αλλά
  • Η πρόσληψη του διοξειδίου του άνθρακα (VCO2) είχε την τάση να μειωθεί για τα 9Κ, ενώ μειώθηκε στατιστικά σημαντικά για τα 15Κ και 
  • Η καρδιακή συχνότητα (HR) αυξήθηκε στατιστικά σημαντικά κατά την άσκηση αλλά όχι στατιστικά σημαντικά μεταξύ των τριών συνθηκών
  • O περιφερικός κορεσμός του οξυγόνου (SPO2) κατά μέση τιμή ήταν 94% για Sham, 91% για 9K & 89% για 15Κ.

Συμπερασματικά η training mask προκάλεσε υποξαιμία όταν χρησιμοποιήθηκε κατά την αερόβια άσκηση σε ένταση που αντιστοιχούσε στο 60% VO2max. Το μέγεθος της υποξαιμίας που παρατηρήθηκε με τη χρήση μάσκας ήταν κατά πολύ χαμηλότερο από αυτό που παρατηρείται στις αντίστοιχες πραγματικές συνθήκες υψομέτρου. Επίσης δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές αλλαγές μεταξύ των δύο συνθηκών της μάσκας 9Κ & 15Κ.


Και επειδή τα αποτελέσματα μίας έρευνας πάντα μπορούν να αμφισβητηθούν....

Ο Sellers (2015) προσπάθησε ομοίως να μελετήσει αν η ventilatory training mask ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των αθλητών και προπονητών.

Χαρακτηριστικά δείγματος:
  • 17 δόκιμοι αξιωματικοί του στρατού (αεροπορίας & πεζικού)
  • Ηλικίας: 19.5± 1 yrs
  • Βάρους: 73.2± 9.9 kg
  • Ύψους: 175± 7 cm
  • Λίπος%: 7.85± 3 %
  • VO2max: 53.4± 5.1 ml*kg-1*min-1

Προπονητική Διαδικασία:

H μάσκα προσαρμόστηκε σε συνθήκες υψομέτρου 2750m (το δείγμα έμενε σε υψόμετρο 300m).

Η διάρκεια της προπονητικής παρέμβασης και για τα δύο γκρουπ (αεροπορία & πεζικό) είχε διάρκεια 6 εβδομάδων με την διαφορά ότι οι αξιωματικοί της αεροπορίας έκανα δύο όμοιες προπονήσεις την εβδομάδα διάρκειας 40 min ενώ οι αξιωματικοί του στρατού έκανα 4 διαφορετικές προπονήσεις την εβδομάδα διάρκειας 60-75 min.

Αναλυτικά τα προγράμματα προπόνησης για κάθε γκρουπ στο παρακάτω σχήμα 1.


σχήμα 1. Προπονητικά Πρωτόκολλα































Αποτελέσματα:

Δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο γκρουπ στο δείκτη κόπωσης (fatigue index), στην αναερόβια ικανότητα (anaerobic capacity) και στη μέγιστη ισχύ (peak power).



Επίσης διαφορές δεν βρέθηκαν μεταξύ των γκρουπ ούτε στη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max) και στο χρόνο εξάντλησης κατά την άσκηση (time to exhaustion).

Οι επιστήμονες με βάση τα ευρήματα της μελέτης τους, υποστηρίζουν ότι η χρήση της ventilatory training mask κατά τη προπόνηση δεν βελτιώνει τις αερόβιες ή αναερόβιες προσαρμογές. Γι’ αυτό προτείνεται η κλασική προπόνηση σε υψόμετρο, αντί της μάσκας, ώστε να επέλθουν οι αντίστοιχες προσαρμογές από την υποξική προπόνηση στους αθλητές.


Τελικά ό,τι γυαλίζει δεν είναι πάντα χρυσός ! ! !







references:
  1. Granados, J., Gillum, T., Castillo, W., Christmas, K. & Kuennen, M. (2016). Functional respiratory muscle training during endurance exercise causes modest hypoxemia but overall is well tolerated. Journal of Strength & Conditioning Research. 30 (3). pp. 755-762. 
  2. Sellers, J., Monaghan, T., Schnaiter, J., Jacobson, B. & Pope Z. Efficacy of Ventilatory training mask to improve Anaerobic & Aerobic capacity in officers training corps cadets. Journal of Strength & Conditioning Research. "Ahead of Print". DOI:10.1519/JSC.0000000000001184.



8 σχόλια:

  1. Kαλησπερα φιλε Κωστικιαδη Γιαννη...

    Αντι να ψαχνεις ΑΠΛΑ στο google και σε "αρθρα" απο "διαφορους"... μηπως μιας και εισαι στο χωρο του ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ... να αγοραζες μια ΜΑΣΚΑ ο ιδιος..και να την ΔΟΚΙΜΑΖΕΣ για κανα 5-6 μηνες... ενω ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ να εβλεπες και τα αποτελεσματα σε ΑΘΛΗΜΑΤΑ σχετιζομενα με αυτην ?...

    Με ΞΕΝΙΖΟΥΝΕ ιδιαιτερα οι ανθρωποι που απο "διαδοσεις" βγαζουνε συμπερασματα και 'αφορισμους"... στα γραφω ΑΥΤΑ σαν αθλητης σε τρια αθληματα (Τριαθλο..) που εχει αγορασει εδω και 2 βδομαδες την μασκα..και ΕΝΤΕΛΩΣ εμπειρικα, χωρις "βιβλια" και αλλα τετοια..κανω τα δικα μου ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ και βλεπω με τα ΜΑΤΙΑ μου ΤΙ και ΠΩΣ της μασκας...

    Ευχαριστω...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. κ. Αντονόγλου,
      αρχικά να σας ευχαριστήσω που όχι μόνο μπηκατε στον κόπο να διαβάσετε το άρθρο μου αλλά και να το αξιολογήσετε, αν και με τον δικό σας τρόπο.

      θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι δεν ψάχνω απλά στο google για να γράψω κάποιο άρθρο αλλά σε επιστημονικές έγκυρες βιβλιογραφικές βάσεις και αν και θα ήθελα δεν είναι δικές μου έρευνες. Απλά κάνω μία ανάγνωση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των ερευνών. κάτι που δυστυχώς για εσάς δεν μπορείτε να κατανοήσετε.

      Προς ενημέρωσή σας λοιπόν, μιας και όπως αναφέρατε είστε "εμπειρικός και χωρίς βιβλία και άλλα τέτοια" κάνετε τα δικά σας πειράματα, που πραγματικά θα ήθελα να δω την μεθοδολογία τους ώστε να δούμε την αξιοπιστήστια της μεθόδου σας, στην επιστημονική κοινότητα η βελτίωση ως αποτέλεσμα κάποιας διαδικασία είναι αποδεκτή μόνο όταν η διαφορά πριν και μετά την παρέμβαση έχει ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ σημαντική διαφορά.

      τώρα αν εσείς βλέπετε διαφορά στο πείραμα σας παρακαλώ να παραθέσετε τα αποτελέσματα ώστε να τα συμπληρώσουμε στο άρθο σαν μία ακόμα εκδοχή.

      και για να μπω στο κομμάτι της προσωπικής επίθεσης, να έχετε στο μυαλό σας ότι δεν είμαι απλά ένας θεωρητικός της προπονητικής επιστήμης αλλά ασκώ την προπονητική στην πράξη ακριβώς 10 χρόνια (απο το 2006) και μάλιστα σε αθλητές πολύ υψηλού επιπέδου και με αρκετές επιτυχίες στο ενεργητικό τους υπο την καθοδήγη μου.

      καλό θα ήταν λοιπόν πριν ξεκινήσετε μία προσωπική επίθεση να έχετε ενημερωθεί για το άτομο στο οποίο απευθύνεστε.

      για ότι άλλο χρειαστεί παραμένω στην διάθεσή σας
      με εκτίμηση
      Κωστικιάδης Γιάννης

      Διαγραφή
  2. Τελος...να σε ΔΙΟΡΘΩΣΩ σε αλλο ενα ΧΟΝΤΡΟ που γραφεις... που ειναι εντελως ΛΑΘΟΣ... (ημαρτον..)

    λες προτεινεται η κλασσικη προπονηση σε ΥΨΟΜΕΤΡΟ...

    Φιλε μου... το ΣΩΣΤΟ ειναι ο αθλητης να ΖΕΙ απλα σε υψομετρο και να ΚΑΤΕΒΑΙΝΕΙ καθε μερα σε επιπεδο Θαλασσης να ΑΣΚΕΙΤΑΙ και μετα ΠΑΛΙ πισω στην ¨τρυπα"¨του...στην σκηνουλα του στο ΒΟΥΝΟ... ΟΧΙ να κανει ΑΣΚΗΣΗ σε υψομετρο... get your facts together... for GOD's name...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Και κατι ακομη φιλε μου... γραφεις οτι δεν βρεθηκαν ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ διαφορες απο τη μασκα... και στα αποτελεσματα βλεπουμε 2% μεχρι και 4,2%... κανεις ΠΛΑΚΑ ?...

    Εχεις υποψην φιλε μου σε εναν αθλητη ΕΠΙΠΕΔΟΥ τι επιπτωση εχει ενα 4,5% βελτιωση ? ή εστω και 1%????... ειμαι ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΙΣΤΑΣ φιλε μου..στην ποδηλασια..και σε πληροφορω οτι για 1% ΣΚΟΤΩΝΕΙ τη μανα του ο αλλος.. με 1% διαφορα στην αποδοση, σε αθλημα που μετραει ΚΑΙ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΟ, εχεις 3 θεσεις στο βαθρο... ΕΛΕΟΣ φιλε μου... υποτιθεται εισαι με MSc Προπονητικης... δηλαδη τι θα ηθελεες να κανει μια μαρκα των 90 ευρω ?!?!? διαφορα στην αποδοση 60% ?...

    και ΑΥΤΑ που δινει ειναι ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΑ για αυτα που κοστιζει... Δοκιμασε ΕΣΥ να φυγεις "ΞΕΝΙΤΕΜΕΝΟΣ" σε ενα βουνο για 6 βδομαδες στα 3.000 μετρα, μακρια απο οικογενεια, να τρως ΑΚΡΙΔΕΣ... βλεπεις στα 3.000 μετρα δεν εχει ΟΥΤΕ ιντερνετ, ουτε φαγητα ουτε ΤΙΠΟΤΑ... για να εχεις "φυσικο αποτελεσμα".............

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. θα σας παρακαλούσα να ξαναδιαβάσετε πιο προσεκτικά κυρίως τους πίνακες του άρθρου.

      πχ. στον τελευταίο πίνακα η ομάδα που έκανε χρήση της μάσκας αύξησε την μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου κατά 1.81% ενώ η ομάδα που δεν την χρησιμοποιούσε "CON" την αύξησε κατά 5.57%.

      εξηγήστε μου παρακαλώ που ακριβώς βλέπεται ότι η μάσκα είναι καλύτερη, και ότι δεν λειτουργεί ως περιοριστικός παράγωντας της βελτίωσης της απόδοσης, γιατί εγώ αδυνατό να το προσέξω.

      και για να σας το κάνω πιο κατανοητό το "στατιστικά σημαντικές διαφορές"

      το 2% είναι πολύ μικρή βελτίωση στις φυσιολογικές παραμέτρους, που θα είναι ακόμα μικρότερη αν την δούμε ως απόλυτη τιμή της επίδοσης που αφορά τους αθλητές. Τώρα αν προσέξετε τα χαρακτηριστικά του δείγματος θα δείτε ότι δεν μιλάμε για αθλητές υψηλού επιπέδου αλλά για 20χρονος στρατιώτες που σημαίνει ότι έχουν περιθώρια βελτίωσης και παρόλα αυτά βελτιώνονται ελάχιστα.

      Αν το δείγμα ήταν υψηλού επιπέδου αθλητές, όπου τα περιθώρια βελτίωσης δεν είναι μεγάλα, τοτε το πιο πιθανό η βελτίωση να ήταν ακόμα μικρότερη ή και καθόλου.

      Διαγραφή
  4. Συνάδελφε Γιάννη, εγώ έχω ξεκινήσει τα πειράματα για χειρουργείο γόνατος έξω μηνίσκου πάνω από τα ρούχα.
    Επίσης όσον αφορά στη βελτίωση της μέγιστης δύναμης έχω στείλει αθλητές μου για μεροκάματο σε οικοδομή και η βελτίωση είναι θεαματική.
    Για την αερόβια θα πάρω μια μουτσούνα για τις απόκριες !!!
    Στ. Μπίσμπας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Όταν τα αποτελέσματα είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα δεν χωράει καμια αμφιβολία. Εχω κουραστεί να ακούω απόψεις από αθλητές και προπονητές καθαρά εμπειρικους Χωρίς καμία τεκμηρίωση για τα ισχυρες και δογματικές απόψεις τους. Το άρθρο είναι τεκμηριωμένο και αρκετα βάσιμο. Μακάρι κάθε προπονητής να στήριζε το έργο πάντα στην παρατήρηση και μελέτη δεδομένων.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. επειδη ειμαι κατοχος υποξικου προσομοιωτη θα ηθελα και εγω να σας αναφερω την εμπειρια μου,η προπονηση με την μασκα δεν εχει καμμοια σχεση με την προπονηση σε υποξικο περιβαλον φυσικο ειτε τεχνητο δηλαδη προσομοιωτη υψομετρου γιατι πολυ απλα δεν μειωνει τον κορεσμο του οξυγονου πραγμα που συμβαινει στο φυσικο περιβαλον και στον προσομοιωτη υψομετρου σας ευχαριστω...

    ΑπάντησηΔιαγραφή